TS. Huỳnh Thanh Điền: “Giải mã” bài toán sinh tồn cho doanh nghiệp trước cú sốc kinh tế toàn cầu
Trong bối cảnh địa chính trị biến động và áp lực lạm phát bủa vây, doanh nghiệp Việt đang đứng trước những lựa chọn sinh tử. Tại sự kiện TBSG Business Connect, TS. Huỳnh Thanh Điền đã đưa ra những phân tích sắc bén và “hiến kế” chiến lược giúp doanh nghiệp chuyển đổi từ tư duy “tối đa hóa lợi nhuận” sang “tối ưu hóa rủi ro” để phát triển bền vững.
Môi trường kinh doanh 2026: Khi “cá” phải học cách bơi trong dòng nước biến động
Theo TS. Huỳnh Thanh Điền, doanh nghiệp giống như một ““cơ thể sống”, mà môi trường kinh tế chính là nguồn nước, môi trường tốt hay xấu sẽ quyết định trực tiếp đến khả năng tồn tại và phát triển.
Trong bối cảnh hiện nay, môi trường kinh doanh toàn cầu đang biến động mạnh, đặc biệt dưới tác động của xung đột Trung Đông – một yếu tố không mới nhưng chưa bao giờ thực sự chấm dứt, mà chỉ chuyển đổi trạng thái từ đối đầu trực diện sang kiềm chế lẫn nhau hoặc xung đột cục bộ.
Nguyên nhân sâu xa khiến khu vực này luôn bất ổn đến từ vị trí địa chính trị chiến lược, vai trò trung tâm năng lượng toàn cầu, cũng như sự can dự của các cường quốc lớn. Chính vì vậy, xung đột Trung Đông không chỉ là vấn đề khu vực, mà là một “cú sốc lan tỏa hệ thống”, ảnh hưởng đến toàn bộ cấu trúc kinh tế toàn cầu thông qua các kênh như:
– Chi phí Logistics: Chuỗi cung ứng bị đứt gãy, thời gian vận chuyển kéo dài. – Giá năng lượng: Áp lực “lạm phát chi phí đẩy” khiến đầu vào sản xuất tăng phi mã. – Tài chính toàn cầu: Biến động tỷ giá và lãi suất gây áp lực lên dòng tiền doanh nghiệp.
“Doanh nghiệp không thể chỉ nhìn ở phạm vi nội địa, mà cần hình thành tư duy đa tầng: Bắt đầu từ bức tranh toàn cầu, soi chiếu vào chính sách quốc gia và thực thi tại môi trường địa phương”, Tiến sĩ nhấn mạnh.
Triết lý kinh doanh mới: Ưu tiên an toàn và “Friend-shoring”
Một trong những biểu hiện rõ nhất của biến động hiện nay là chi phí đầu vào, lãi suất và tỷ suất sinh lời đều có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân cốt lõi đến từ mất cân đối cung – cầu, đặc biệt khi nguồn cung bị gián đoạn (do chiến tranh, logistics), trong khi nhu cầu phục hồi, dẫn đến áp lực lạm phát chi phí đẩy. Giá năng lượng tăng kéo theo chi phí vận tải, sản xuất và tài chính cùng tăng, tạo áp lực lên toàn bộ hệ thống doanh nghiệp.
Trong giai đoạn “phân mảnh có cấu trúc” hiện nay, TS. Huỳnh Thanh Điền hiến kế cho các chủ doanh nghiệp thay đổi trục chiến lược:
1. Đánh đổi lợi nhuận lấy sự bền vững
Giai đoạn này không còn phù hợp cho tham vọng tăng trưởng nóng. Doanh nghiệp cần chấp nhận giảm biên lợi nhuận ngắn hạn để đầu tư vào hệ thống quản trị rủi ro. Việc đa dạng hóa thị trường và nguồn cung là yêu cầu cấp thiết để tăng khả năng chống chịu.
2. Xu hướng “Friend-shoring” và hệ sinh thái tin cậy
Thay vì chỉ chọn đối tác dựa trên giá rẻ, doanh nghiệp nên ưu tiên những đối tác có độ ổn định và minh bạch cao. Xây dựng một hệ sinh thái dựa trên tinh thần “Chia sẻ – Kết nối – Thông cảm” sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh cốt lõi, giúp các bên cùng vượt qua giai đoạn thắt chặt chi tiêu.
3. Quản trị nội tại: Kiểm soát dòng tiền và tối ưu vận hành
Tiến sĩ Điền đưa ra lời khuyên thực chiến cho bộ máy quản trị:
Kiểm soát dòng tiền thực: Hạn chế phụ thuộc quá mức vào vốn vay trong bối cảnh lãi suất biến động. Ưu tiên các hoạt động tạo ra thanh khoản nhanh.
Tối ưu chi phí sản xuất: Đàm phán lại giá nguyên liệu đầu vào, cắt giảm các chi phí không thiết yếu và tập trung vào các sản phẩm giá trị gia tăng cao.
4. Rào cản chính sách: Nâng cao năng lực quản trị để tiếp cận hỗ trợ
Một thực tế đáng suy ngẫm được TS. Huỳnh Thanh Điền chỉ ra là: Nhà nước có nhiều cơ chế hỗ trợ, nhưng doanh nghiệp lại khó tiếp cận.
Nguyên nhân: Thiếu minh bạch tài chính và quản trị chưa chuẩn hóa.
Giải pháp: Doanh nghiệp cần tự nâng cấp “hồ sơ sức khỏe” của mình, minh bạch hóa số liệu để đáp ứng các tiêu chuẩn tín dụng và thụ hưởng chính sách giãn thuế, giảm bảo hiểm xã hội.
5. Dòng vốn tín dụng: Ưu tiên “sức khỏe” thực của nền kinh tế
Trong bối cảnh hiện tại, TS. Huỳnh Thanh Điền đưa ra một góc nhìn thận trọng về vấn đề tín dụng. Ông cảnh báo rằng việc tăng trưởng tín dụng nếu vượt xa tốc độ tăng trưởng kinh tế thực sẽ là “con dao hai lưỡi”, dễ dẫn đến áp lực lạm phát và bong bóng tài chính. Do đó, định hướng chung của hệ thống ngân hàng là ưu tiên dòng vốn cho các doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh thực, tạo ra hàng hóa và giá trị gia tăng, thay vì các hoạt động mang tính đầu cơ.
6. Hiến kế chính sách: “Phao cứu sinh” cho dòng tiền doanh nghiệp
Cuối cùng, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn chuyển đổi đầy thách thức này, từ góc độ kiến nghị chính sách Tiến sĩ Điền đề xuất có thể xem xét các giải pháp mang tính thực chứng, đã từng khẳng định hiệu quả trong các chu kỳ khó khăn trước đây như: giãn thuế, giảm bảo hiểm xã hội trong ngắn hạn (6–12 tháng), nhằm hỗ trợ doanh nghiệp duy trì dòng tiền và ổn định sản xuất.
7. Từ cạnh tranh đơn lẻ đến hợp tác hệ sinh thái
Thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ, chìa khóa để bứt phá không còn nằm ở sức mạnh của một cá nhân mà ở sức mạnh của sự kết nối.
Tóm lại, trong một thế giới đang chuyển từ toàn cầu hóa sang “phân mảnh có cấu trúc”, doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển cần thay đổi tư duy: từ tối đa hóa lợi nhuận sang tối ưu hóa rủi ro, từ tăng trưởng nhanh sang phát triển bền vững, và từ cạnh tranh đơn lẻ sang hợp tác trong hệ sinh thái. Đây chính là chìa khóa để thích nghi và bứt phá trong giai đoạn đầy biến động hiện nay.
