Góc nhìn chiến lược dành cho doanh nghiệp Khu vực Tây Bắc Sài Gòn và cả nước
Giữa bối cảnh kinh tế thế giới đầy biến động, Việt Nam đang đứng trước vận hội “vươn mình” với mục tiêu tăng trưởng GDP đột phá trên 10% vào năm 2026. Tuy nhiên, đằng sau những con số vĩ mô ấn tượng là thực trạng “khác thường” khi sức khỏe doanh nghiệp nội địa vẫn còn yếu và đối mặt với nguy cơ đào thải lớn.
(HDN kv Tây Bắc Sài Gòn) – Tại buổi Hội thảo chuyên đề: SMEs Việt Nam 2026 – Đứng ở đâu trong bức tranh kinh tế mới? PGS.TS Trần Đình Thiên đã đưa ra những nhận định trực diện về bức tranh kinh tế vĩ mô. Trong khi Việt Nam đang đứng trước vận hội “kỷ nguyên vươn mình” với các mục tiêu tăng trưởng kỷ lục, cộng đồng doanh nghiệp nội địa, đặc biệt là khu vực Tây Bắc Sài Gòn, cần một lộ trình “chủ động đi trước” để không bị đào thải trong cuộc chơi mới.
PGS.TS Trần Đình Thiên tại buổi Hội thảo
Trong phần trình bày tại hội thảo, PGS.TS Trần Đình Thiên đã tập trung phân tích bối cảnh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2025–2026 và tầm nhìn đến 2030, đặt trong tương quan với những biến động lớn của kinh tế thế giới, từ địa chính trị, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, đến áp lực lạm phát, chính sách tiền tệ và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Sự “lệch pha” giữa tăng trưởng vĩ mô và sức khỏe doanh nghiệp nội
Báo cáo kinh tế năm 2025 khép lại với những con số ấn tượng nhưng đầy tương phản. GDP đạt mức tăng trưởng cao 8,02%, đưa quy mô nền kinh tế lên mức 514 tỷ USD (xếp thứ 32 thế giới). Tuy nhiên, PGS.TS Trần Đình Thiên thẳng thắn chỉ ra sự “lệch pha” đáng báo động: động lực tăng trưởng vẫn phụ thuộc lớn vào Đầu tư công (tăng 26,6%) và khối FDI (tăng 11,7%).
Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước chỉ tăng trưởng 8,4% và phải đối mặt với áp lực rút lui khỏi thị trường tăng 22,8%. Thực trạng “khát vốn dài hạn” khi tín dụng ngân hàng tập trung quá lớn vào ngắn hạn (>55%) đang trở thành rào cản ngăn doanh nghiệp nội tiếp cận các dự án quy mô lớn.
Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào một chu kỳ phát triển mới, trong đó cơ hội và thách thức đan xen. Tốc độ tăng trưởng không còn dựa chủ yếu vào mở rộng quy mô, mà đòi hỏi chất lượng tăng trưởng, năng suất và khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Những dư địa truyền thống đang dần thu hẹp, trong khi các yêu cầu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và liên kết vùng ngày càng trở nên cấp thiết.
Theo đó, giai đoạn 2026–2030 được xem là thời kỳ bản lề, đòi hỏi cả Nhà nước và doanh nghiệp phải đổi mới tư duy phát triển, chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, từ bị động thích ứng sang chủ động kiến tạo cơ hội.
Đối với doanh nghiệp địa phương
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh rằng giai đoạn tới không phù hợp với tư duy “chạy theo số lượng” hay tăng trưởng ngắn hạn. Thay vào đó, doanh nghiệp cần xác lập lại chiến lược phát triển, lựa chọn phân khúc phù hợp, nâng cao năng lực quản trị và chủ động tham gia vào các chuỗi giá trị có chiều sâu hơn.
Dự báo 2026: Hiệu ứng “hòn tuyết lăn” từ hạ tầng
Bước sang năm 2026, kinh tế Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng đột phá trên 10%. Đây được coi là thời điểm bùng nổ của hiệu ứng “hòn tuyết lăn” sau cao điểm đầu tư hạ tầng năm 2025. Với tổng vốn đầu tư công hơn 3,4 triệu tỷ đồng cho các dự án trọng điểm quốc gia, nền tảng hạ tầng mới sẽ mở ra không gian phát triển chưa từng có.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng cảnh báo về rủi ro lãng phí và áp lực lạm phát mục tiêu ở mức 4,5%. Nếu doanh nghiệp không thay đổi cách tiếp cận, các “cú hích” hạ tầng sẽ trở thành sân chơi riêng cho các tập đoàn nước ngoài có năng lực tài chính mạnh.
Doanh nghiệp cần làm gì để nắm bắt thời cơ?
3 chiến lược “đi trước một bước” dành cho doanh nghiệp
Để hiện thực hóa lời khuyên “xoay chuyển tình thế”, PGS.TS Trần Đình Thiên cụ thể hóa 3 nhóm hành động thực thi cho doanh nghiệp, đặc biệt là tại khu vực Tây Bắc Sài Gòn:
1. Việc xác lập lại “tọa độ ưu tiên” đang trở thành yêu cầu cấp thiết: Khi tư duy phát triển cần được chuyển dịch từ “vùng dự trữ” sang “vùng động lực”. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp không thể đứng ngoài mà cần chủ động bám sát các dự án hạ tầng chiến lược như: tuyến đường sắt nhẹ TP.HCM – Tây Ninh và mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Đây được xem là “thời điểm vàng” để đón đầu đầu tư vào lĩnh vực logistics và các dịch vụ phụ trợ, trước khi mặt bằng giá mới được thiết lập
Quá trình phát triển này không dừng lại ở sự hợp tác đơn lẻ, mà hướng tới chiến lược “hợp lực – cộng hưởng”, hình thành một hệ sinh thái kinh tế bền vững thông qua liên kết nội vùng. Trọng tâm là xây dựng mô hình Siêu đô thị TP.HCM mở rộng, kết nối chặt chẽ TP.HCM với các vùng động lực lân cận như Bình Dương, Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu; đồng thời hình thành chuỗi giá trị liên hoàn giữa Công nghiệp – Điều phối – Logistics.
2. Hợp lực để cộng hưởng chuỗi giá trị: Trong mô hình “Siêu đô thị TP.HCM mở rộng” (kết nối Sea – Air – Land), tư duy kinh doanh đơn lẻ sẽ bị nghiền nát. Doanh nghiệp nội cần chủ động thực hiện M&A (sáp nhập) hoặc liên kết sâu để hình thành hệ sinh thái: Công nghiệp – Điều phối – Logistics.
Công thức phát triển “Sea – Air – Land” được kỳ vọng sẽ tạo ra một trục kinh tế thông suốt, khai thác đồng bộ lợi thế của cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải, sân bay quốc tế Long Thành và hệ thống đô thị – dịch vụ trên đất liền.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt từ khối FDI, các chuyên gia nhấn mạnh doanh nghiệp cần từ bỏ tư duy hoạt động đơn lẻ để tham gia sâu vào mạng lưới liên kết vùng nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh. Đáng chú ý, khu vực Tây Bắc Sài Gòn – bao gồm Củ Chi, Hóc Môn và các vùng giáp ranh – đang chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ về vị thế kinh tế, từ “vùng dự trữ chiến lược” trở thành “vùng động lực” mới của TP.HCM trong giai đoạn 2026–2030.
Sự bứt phá này được dẫn dắt bởi các dự án hạ tầng giao thông mang tính bước ngoặt, đặc biệt là tuyến đường sắt nhẹ TP.HCM – Tây Ninh và định hướng phát triển đô thị TOD dọc theo các tuyến metro, các cây cầu mới kết nối ra biển. Với lợi thế quỹ đất còn dồi dào và hệ thống hạ tầng đang từng bước hoàn thiện, khu vực Tây Bắc được kỳ vọng sẽ trở thành không gian cơ hội mới, giữ vai trò trung tâm cho các khu công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ logistics hiện đại và các đô thị vệ tinh thông minh trong tương lai gần.
3. Đột phá cấu trúc nguồn vốn: Thoát ly sự lệ thuộc hoàn toàn vào room tín dụng ngân hàng. Với kỷ lục huy động vốn qua thị trường chứng khoán đạt hơn 150 nghìn tỷ đồng năm qua, doanh nghiệp “đi trước” là doanh nghiệp sớm chuẩn bị hồ sơ minh bạch để huy động vốn qua cổ phần, trái phiếu hoặc các quỹ đầu tư dài hạn.
Không khí nghiêm túc và tập trung trong buổi hội thảo chuyên đề
Thông điệp từ chuyên gia: Đón đầu “không gian cơ hội mở”
Nhận xét thẳng thắn về tương lai, PGS.TS Trần Đình Thiên khẳng định: 2026 là năm của sự đào thải mang tính lịch sử. Cơ hội từ hạ tầng là hữu hình, nhưng chỉ dành cho những đơn vị biết đón đầu các “không gian mở” như kinh tế số, kinh tế xanh và không gian văn hóa.
Doanh nghiệp khu vực Tây Bắc Sài Gòn cần từ bỏ quy mô nhỏ lẻ, manh mún để gia nhập vào các hành lang kinh tế mới của Thành phố. Chủ động không còn là chờ đợi chính sách, mà là sẵn sàng năng lực nội tại để chiếm lĩnh hạ tầng ngay khi dòng vốn công vừa được giải ngân.
Những phân tích, cảnh báo và gợi mở của PGS.TS Trần Đình Thiên đã mang lại cho cộng đồng doanh nghiệp khu vực Tây Bắc Sài Gòn cũng như doanh nghiệp cả nước một cái nhìn tổng thể, thực tế và giàu tính định hướng, giúp doanh nghiệp không chỉ nhận diện rõ bối cảnh, mà còn chủ động lựa chọn hướng đi phù hợp trong thời kỳ biến động.
